Xông hơi giải cảm bằng lá: làm đúng cách để không phản tác dụng
Nội dung bài viết

Trời trở lạnh, hắt hơi, sổ mũi, người ớn lạnh, nhiều gia đình lại nấu một nồi lá xông. Hơi nóng mang theo tinh dầu của các loại lá làm thông mũi, giãn mạch ngoài da và ra mồ hôi, giúp người bệnh thấy nhẹ nhõm. Nhưng xông không phải lúc nào cũng tốt, và cách làm sai có thể gây hại nhiều hơn lợi.

Khi nào nên xông

Y học cổ truyền dùng xông cho cảm phong hàn: sợ lạnh, sợ gió, hắt hơi, chảy nước mũi trong, đau mỏi người, không ra mồ hôi, sốt nhẹ hoặc không sốt. Xông tốt nhất trong một hai ngày đầu của bệnh.

Không nên xông khi:

  • Sốt cao trên 38,5 độ, ra nhiều mồ hôi, khát nước, họng đau rát; đây là cảm phong nhiệt, xông làm mất thêm nước và mệt hơn.
  • Cơ thể suy nhược, vừa ốm dậy, người già yếu, phụ nữ có thai hoặc đang hành kinh.
  • Mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, hoặc đang say rượu.
  • Trẻ nhỏ: trẻ chịu nhiệt kém, dễ bỏng và mất nước; không xông cho trẻ dưới sáu tuổi, trẻ lớn hơn chỉ xông khi có người lớn theo sát.

Chọn lá

Nồi xông thường gồm hai nhóm: lá có tinh dầu thơm để thông mũi (sả, bạc hà, hương nhu, tía tô, kinh giới, lá bưởi, lá chanh, ngải cứu) và lá có tác dụng hạ sốt, kháng khuẩn (lá tre, cúc tần, lá duối). Không cần đủ hết, chọn năm đến bảy loại sẵn có là được, mỗi loại một nắm nhỏ, rửa sạch.

Cách xông đúng

  1. Đun lá với khoảng hai đến ba lít nước, sôi vài phút thì đậy vung, mang vào phòng kín gió.
  2. Người xông mặc quần áo mỏng, ngồi trước nồi, trùm chăn kín, hé vung từ từ cho hơi thoát ra để không bị bỏng. Hít thở chậm bằng mũi.
  3. Xông khoảng 10 đến 15 phút, tới khi ra mồ hôi toàn thân là đủ. Không cố xông đến kiệt sức.
  4. Mở chăn, lau khô mồ hôi bằng khăn, thay quần áo khô, uống một cốc nước ấm hoặc cháo hành tía tô. Tránh gió và không tắm ngay sau xông.
  5. Xông một lần mỗi ngày, tối đa hai ba ngày. Nếu không đỡ thì đi khám.

Dấu hiệu cần dừng ngay

Nếu đang xông mà thấy chóng mặt, tức ngực, khó thở, tim đập nhanh hay buồn nôn thì dừng lại, mở chăn, ngồi nơi thoáng và uống nước. Đó là dấu hiệu tụt huyết áp hoặc mất nước, hay gặp ở người xông quá lâu hoặc xông khi chưa ăn gì.

Xông lá là biện pháp hỗ trợ, không thay được thuốc. Cảm kèm sốt cao kéo dài, ho nhiều đờm vàng xanh, khó thở hay đau tai là những biểu hiện có thể đã bội nhiễm, cần bác sĩ khám.

Ảnh minh họa: Mokkie, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.