Nội dung bài viết
Nhiều cặp đôi vẫn nghĩ khám sức khỏe tiền hôn nhân là thủ tục không cần thiết, thậm chí ngại vì sợ "khám ra bệnh thì mất vui". Thực tế, đây là bước chuẩn bị quan trọng không kém chuyện nhà cửa hay tiệc cưới: nó cho hai người một bức tranh rõ ràng về sức khỏe của nhau trước khi cùng quyết định có con.
Vì sao nên khám trước khi cưới
Khám tiền hôn nhân có ba mục tiêu chính:
- Phát hiện những bệnh có thể lây cho bạn đời hoặc cho con, như viêm gan B, HIV, giang mai.
- Biết trước nguy cơ di truyền, đặc biệt là bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia), vốn khá phổ biến ở Việt Nam và có thể truyền cho con khi cả hai cùng mang gen.
- Đánh giá khả năng sinh sản để nếu có vấn đề thì điều trị sớm, thay vì phát hiện sau vài năm mong con.
Kết quả khám là của riêng hai người. Không có quy định nào buộc phải "đạt" mới được kết hôn; mục đích chỉ là để cả hai chủ động.
Những xét nghiệm thường được chỉ định
Tùy cơ sở y tế, gói khám có thể khác nhau đôi chút, nhưng thường gồm:
- Khám tổng quát: đo huyết áp, chỉ số cơ thể, hỏi tiền sử bệnh của bản thân và gia đình.
- Xét nghiệm máu cơ bản: công thức máu, đường huyết, mỡ máu, chức năng gan, thận.
- Sàng lọc bệnh lây truyền: viêm gan B, viêm gan C, HIV, giang mai. Nếu chưa có kháng thể viêm gan B, bác sĩ sẽ khuyên tiêm phòng.
- Sàng lọc thalassemia: bắt đầu bằng công thức máu; nếu hồng cầu nhỏ, nhược sắc thì làm thêm điện di huyết sắc tố.
- Nhóm máu và yếu tố Rh: cần biết để phòng bất đồng nhóm máu mẹ con.
- Khám phụ khoa, nam khoa: siêu âm tử cung, buồng trứng ở nữ; với nam có thể làm tinh dịch đồ nếu có chỉ định.
Phụ nữ cũng nên kiểm tra miễn dịch với rubella và thủy đậu. Nếu chưa có miễn dịch, tiêm vắc xin trước khi mang thai ít nhất ba tháng.
Khám khi nào và ở đâu
Thời điểm hợp lý là khoảng ba đến sáu tháng trước ngày cưới, đủ để tiêm phòng hoặc điều trị nếu cần. Các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, bệnh viện sản và nhiều phòng khám tư đều có gói khám tiền hôn nhân; nên chọn nơi có cả chuyên khoa sản và nam khoa để không phải đi hai chỗ.
Trước khi khám, hãy nhịn ăn ít nhất tám giờ để xét nghiệm máu chính xác, và phụ nữ nên tránh ngày hành kinh để khám phụ khoa thuận lợi.
Nói chuyện với nhau về kết quả
Điều khó nhất của khám tiền hôn nhân không phải là xét nghiệm mà là cách hai người đón nhận kết quả. Hãy thống nhất trước rằng mọi kết quả đều được chia sẻ thẳng thắn và cùng nhau tìm hướng xử lý với bác sĩ. Hầu hết vấn đề phát hiện ở giai đoạn này đều có cách điều trị hoặc phòng ngừa cho con, miễn là biết sớm.
Ảnh minh họa: National Eye Institute, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 2.0.