Nội dung bài viết
Bệnh lây truyền qua đường tình dục không chỉ là HIV. Lậu, chlamydia, giang mai, sùi mào gà, mụn rộp sinh dục và viêm gan B đều lây qua quan hệ không được bảo vệ, và nhiều bệnh trong số đó không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, "trông khỏe mạnh" không đồng nghĩa với "không mang bệnh".
Dưới đây là năm nguyên tắc cơ bản mà các chuyên gia sức khỏe sinh sản luôn nhắc tới.
1. Dùng bao cao su đúng cách, từ đầu đến cuối
Bao cao su là biện pháp duy nhất vừa tránh thai vừa phòng được phần lớn bệnh lây truyền. Để nó phát huy tác dụng:
- Đeo từ lúc bắt đầu, không phải chỉ trước khi xuất tinh.
- Kiểm tra hạn dùng và không để bao trong ví, túi quần quá lâu vì nhiệt và ma sát làm hỏng cao su.
- Dùng chất bôi trơn gốc nước hoặc silicone; dầu, kem dưỡng làm rách bao.
- Mỗi lần một chiếc mới, không dùng lại.
Bao cao su không che được toàn bộ vùng da tiếp xúc, nên vẫn có thể lây mụn rộp hoặc sùi mào gà qua phần da hở. Đó là lý do cần kết hợp với các nguyên tắc còn lại.
2. Xét nghiệm định kỳ, nhất là khi có bạn tình mới
Nếu bạn có quan hệ với người mới hoặc có nhiều bạn tình, nên xét nghiệm các bệnh lây truyền ít nhất mỗi năm một lần. Nhiều bệnh như chlamydia hay lậu ở nữ gần như không có triệu chứng nhưng có thể gây viêm vùng chậu và vô sinh nếu để lâu. Xét nghiệm đơn giản, kín đáo và có ở hầu hết bệnh viện, trung tâm y tế dự phòng.
3. Tiêm phòng những bệnh đã có vắc xin
Hai bệnh lây qua đường tình dục đã có vắc xin hiệu quả là viêm gan B và HPV (virus gây sùi mào gà và ung thư cổ tử cung). Vắc xin HPV hiệu quả nhất khi tiêm trước lần quan hệ đầu tiên, nhưng người đã có quan hệ vẫn được hưởng lợi. Tại Việt Nam, vắc xin HPV được chỉ định cho cả nữ và nam trong độ tuổi khuyến cáo.
4. Nói chuyện thẳng thắn với bạn tình
Hỏi và nói về lịch sử xét nghiệm, về việc dùng bao cao su không phải là thiếu tin tưởng mà là tôn trọng nhau. Một cuộc trò chuyện năm phút trước khi quan hệ đỡ hơn nhiều tháng điều trị sau này. Nếu một trong hai người đang điều trị bệnh lây truyền, hãy kiêng quan hệ đến khi bác sĩ xác nhận đã khỏi, và người kia cũng cần đi khám.
5. Đừng để rượu bia quyết định thay bạn
Phần lớn những lần "quên" dùng bao cao su xảy ra khi đã uống rượu bia. Nếu biết trước buổi tối có thể đi đến quan hệ, hãy chuẩn bị bao cao su từ trước và giới hạn lượng cồn.
Khi có dấu hiệu bất thường
Tiết dịch lạ, đau rát khi đi tiểu, nổi mụn, loét hoặc ngứa ở vùng sinh dục là những dấu hiệu cần đi khám ngay, không tự mua thuốc. Nhiều bệnh lây truyền chữa khỏi hoàn toàn bằng kháng sinh nếu phát hiện sớm, nhưng dùng sai thuốc có thể làm vi khuẩn kháng thuốc và che mất triệu chứng.
Ảnh minh họa: inga, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 2.0.
.jpg){kind=link}