Nội dung bài viết
Muối là gia vị rẻ nhất và cũng là thứ khó bỏ nhất trong bếp. Nhưng theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ăn quá nhiều muối là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn tới tăng huyết áp, và qua đó là đột quỵ và bệnh tim mạch, nhóm bệnh gây tử vong nhiều nhất trên toàn cầu.
Con số WHO đưa ra
Khuyến nghị của WHO cho người trưởng thành là dưới 5 gam muối mỗi ngày, tương đương khoảng 2 gam natri, tức là chưa đầy một thìa cà phê. Với trẻ em, mức này còn thấp hơn và được điều chỉnh theo nhu cầu năng lượng của từng độ tuổi.
Trong khi đó, WHO ước tính mức tiêu thụ trung bình của người dân trên thế giới vào khoảng 10 gam mỗi ngày, gấp đôi khuyến nghị. Việt Nam cũng không ngoại lệ: các khảo sát dinh dưỡng trong nước nhiều năm qua đều cho thấy người Việt ăn mặn hơn mức WHO khuyên đáng kể, chủ yếu từ nước mắm, mắm, muối chấm và thực phẩm chế biến sẵn.
Vì sao muối làm tăng huyết áp
Natri trong muối giữ nước trong lòng mạch. Ăn mặn lâu ngày khiến thể tích máu tăng, thành mạch chịu áp lực lớn hơn và thận phải làm việc nhiều hơn để thải natri. Khi thận không theo kịp, huyết áp tăng dần mà người bệnh thường không cảm nhận được gì cho đến khi xảy ra biến chứng.
WHO cho rằng nếu cả thế giới đưa lượng muối về mức khuyến nghị, mỗi năm có thể tránh được hàng triệu ca tử vong. Đó là lý do tổ chức này xếp giảm muối vào nhóm biện pháp "mua được nhiều sức khỏe nhất với chi phí thấp nhất".
Muối ẩn ở đâu
Nhiều người nghĩ mình ăn nhạt vì không rắc thêm muối vào cơm, nhưng natri nằm phần lớn ở những thứ sau:
- Nước mắm, xì dầu, mắm tôm, muối tiêu chấm: một thìa canh nước mắm có thể chứa hơn 1 gam muối.
- Mì ăn liền, xúc xích, giò chả, thịt nguội, dưa cà muối.
- Bánh mì, phô mai, snack, hạt rang muối.
- Bột nêm, bột canh, hạt nêm: dù gọi tên khác nhau, thành phần chính vẫn là muối.
Cắt giảm thế nào cho thực tế
Không cần ăn nhạt đột ngột; vị giác thích nghi dần trong vài tuần. Một số cách đơn giản:
- Pha loãng nước chấm với nước lọc, thêm chanh, ớt, tỏi để giữ hương vị.
- Nêm một nửa lượng muối hoặc bột nêm so với thói quen, nếm trước khi thêm.
- Hạn chế đồ chế biến sẵn, đọc nhãn dinh dưỡng và chọn loại ít natri.
- Không để lọ muối, nước mắm trên bàn ăn để tránh chấm theo quán tính.
- Dùng gia vị thay thế: hành, gừng, sả, tiêu, rau thơm.
Người đã bị tăng huyết áp, bệnh thận hoặc suy tim cần tuân theo mức muối do bác sĩ chỉ định, thường còn thấp hơn khuyến nghị chung.
Ảnh minh họa: André Robillard arsphtgrph, Wikimedia Commons, giấy phép CC0.
.jpg){kind=link}