Nội dung bài viết
Câu hỏi "uống thuốc với gì" tưởng đơn giản nhưng dược sĩ nghe mỗi ngày, và câu trả lời không phải lúc nào cũng là "với gì cũng được". Một số đồ uống quen thuộc có thể thay đổi cách thuốc được hấp thu, chuyển hóa hoặc thải trừ, khiến thuốc kém hiệu quả hoặc gây tác dụng phụ.
Nước bưởi
Nước bưởi chùm (và cả bưởi ta ở mức độ ít hơn) ức chế một enzym ở ruột và gan có nhiệm vụ phân hủy nhiều loại thuốc. Khi enzym bị chặn, nồng độ thuốc trong máu có thể tăng cao bất thường. Các nhóm thuốc đã được ghi nhận tương tác gồm một số thuốc hạ mỡ máu nhóm statin, thuốc hạ huyết áp nhóm chẹn kênh canxi, một số thuốc an thần và thuốc ức chế miễn dịch. Tác dụng này kéo dài hàng giờ, nên uống thuốc cách xa bữa bưởi vài tiếng vẫn chưa đủ; tốt nhất là hỏi dược sĩ xem thuốc của bạn có thuộc nhóm bị ảnh hưởng hay không.
Sữa và sản phẩm từ sữa
Canxi trong sữa kết hợp với một số kháng sinh (nhóm tetracycline, nhóm quinolone như ciprofloxacin) tạo thành phức hợp khó hấp thu, làm giảm đáng kể lượng thuốc vào máu. Sữa cũng cản trở hấp thu sắt và một số thuốc tuyến giáp. Nếu thuốc thuộc nhóm này, uống cách sữa ít nhất hai giờ.
Ngược lại, có thuốc lại được khuyên uống cùng bữa ăn hoặc sữa để đỡ kích ứng dạ dày. Vì vậy hãy đọc kỹ hướng dẫn hoặc hỏi người bán thuốc.
Cà phê và trà
Caffeine làm tăng tác dụng kích thích của một số thuốc trị hen, thuốc cảm có chứa chất co mạch, dễ gây hồi hộp, mất ngủ. Trà chứa tanin, cản trở hấp thu sắt và một số thuốc. Nên uống thuốc cách cà phê, trà khoảng một đến hai giờ.
Rượu bia
Đây là đồ uống nguy hiểm nhất khi đi cùng thuốc:
- Với paracetamol, rượu làm tăng nguy cơ tổn thương gan, nhất là ở người uống thường xuyên.
- Với thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc chống dị ứng gây buồn ngủ, rượu làm tăng ức chế thần kinh, có thể gây ngừng thở.
- Với một số kháng sinh như metronidazole, rượu gây phản ứng nóng bừng, nôn, tim đập nhanh.
- Với thuốc tiểu đường, rượu có thể gây hạ đường huyết nặng.
Nguyên tắc chung: đang dùng thuốc thì không uống rượu bia.
Nước ngọt có ga, nước tăng lực
Độ axit và caffeine trong các loại nước này có thể thay đổi hấp thu thuốc và gây kích ứng dạ dày. Không có lợi ích nào bù lại được rủi ro đó.
Vậy uống thuốc với gì
Với hầu hết thuốc, câu trả lời là một cốc nước lọc đầy, khoảng 150 đến 200 ml, ở tư thế ngồi hoặc đứng. Nước đủ giúp viên thuốc trôi xuống dạ dày thay vì dính ở thực quản, nơi nó có thể gây loét. Uống xong không nằm ngay trong vài phút.
Và một lưu ý cuối: không bẻ, nghiền viên thuốc bao tan trong ruột hay viên giải phóng kéo dài để dễ uống. Nếu khó nuốt, hãy hỏi dược sĩ về dạng bào chế thay thế.
Ảnh minh họa: JESHOOTS.com, Wikimedia Commons, giấy phép CC0.
